Будданинг энг яхши ҳайкалтарошлик образи: "Учлик"

Фаёзтепада 1968 йилда топилган энг ажойиб топилмалардан бири бу “Учлик” (“Триада”) композицияси бўлиб, унда муқаддас бодхи (билим) дарахти остида медитация ҳолатидаги Будда ва унинг ўнг-у чапида турган икки роҳиб тасвирланган. 

Устига сангхати ёпқичини ташлаб олган Будда ўйга чўмган (дхяна-мудра) ҳолатда илоҳий бодхи дарахти остида ўтирибди, икки ёнида – икки роҳиб. Композиция боша устунларига таянган лойли арк ичида акс эттирилган. Қулоқларининг солинчоқлари осилган. Сочлар тепага йиғилган. Манглайида икки қоши ўртасига хол қўйилган.  Органоген оҳактош, ўймакорлик. 75×63×28 cм

Бир пайтлар барелеф бўялиб, зарҳалланган, аммо вақт рангларни ювиб кетган. Бундан тасвир янада гўзаллашган: тошнинг товланувчи оқлиги ҳайкалнинг мукаммал кўринишини таъминлаб берган.

“Учлик”нинг яратилиши милодий II–III асрларга тўғри келади. Бугунги кунда Ўзбекистон тарихи давлат музейида сақланаётган ва кўргазмага қўйилган ушбу экспонат, нафақат Марказий Осиёда, балки жаҳон буддавийлик санъатида Будданинг энг яхши ҳайкалтарошлик образларидан бири сифатида эътироф этилган. 

Ёдгорлик нусхасини Термиз археология музейида кўриш мумкин. “Учлик”нинг гипс нусхаси, шунингдек, Фаёзтепадан олинган бошқа буюмлар Япониядаги халқаро кўргазмаларда намойиш этилган.