15-asrning buyuk va serqirra olimi-Ali Qushchi haqida eshitganmisiz?

Ali Qushchi Temuriylar va Usmoniylar saroyida faoliyat olib borgan va bilim dunyosida o'chmas iz qoldirgan.

Ali Qushchi 1403 - yilda Samarqandda tug‘ilgan.

Ilk ta’limni Samarqandda olgan Ali Qushchi keyinchalik Qozizoda Rumiy va Mirzo Ulug‘bekdan matematika va astronomiya saboqlarini oladi.

Keyinroq Ali Qushchi Kirmonga bordi. Kirmonda taʼlimni tamomlagan Ali Qushchi 1421-yilda Mirzo Ulugʻbek rasadxonasiga rahbarlik qiladi.

U Kirmonda yozgan risolasini Ulug‘bekka ko’rsatadi va ning olqishiga sazovor bo‘ladi.

1450-yilda Mirzo Ulug‘bek o‘ldirilganida Ali Qushchi Tabrizga ketadi.

Oqqo‘yunlu hukmdori Uzun Hasan Usmonlilar bilan tinchlik muzokaralarini olib borish uchun Ali Qushchini Fotihga elchi qilib yubordi. Mashhur allomaga qoyil qolgan Mehmet II undan Istanbulda qolishni iltimos qiladi.

Ali Qushchi, elchilik vazifasini bajarib, bu taklifni bajarishi mumkinligini aytadi va Tabrizga qaytadi.

Ali Qushchi Istanbulga ko'chib o'tdi

Biroz vaqt o'tgach, u butun oilasini olib, Istanbulga qaytib keldi.

U Istanbulga qaytishi bilan chegarada Fotih tomonidan  yuborilgan delegatsiya tomonidan marosim bilan qarshi olinadi.

Istanbulga kelgan Ali Qushchu Ayo Sofiyaga professor etib tayinlandi. Bu Istanbuldagi astronomiya va matematika sohasidagi tadqiqotlarga jon berdi. Ali Qushchi Fotih majmuasi dasturlarini tayyorlab, bu yerda astronomiya va matematika darslarini berdi.

U Istanbulning kenglik va uzunligini ham o‘lchab, turli quyosh soatlari ustida ishlagan.

Ali Qushchi 1474 yil 16 dekabrda Istanbulda vafot etdi.