Аллоҳнинг 99 исмидан бири туширилган сопол коса – Италия музейида

Италиядаги Жузеппе Туччи номидаги Шарқ санъати миллий музейининг ўзбек коллекцияси Мовароуннаҳрдаги сомонийлар марказлари ёки Нишопур (Эрон шимоли-шарқи)га тегишли ангобли нақш берилган сопол буюмларнинг ажойиб намуналари билан ҳам намойиш этилган.

Олдин G.S. Рокки коллекцияси таркибига кирган коса ангобланган оч сариқ юзага марганецли қора, қизил, жигарранг, сарғиш қизил ва оқ рангларда гул солиб безалган ҳолда қўрғошинли сир билан қопланган.

Косанинг деворлари эгилган ва унинг лаппак шаклидаги таглиги бор. Нашқлари сарғиш оқ рангли фон устига марганецли қора, қизил-жигарранг, сарғиш қизил ранг ва оқ рангдаги суюқ ангоблар билан бажарилган ва рангсиз қўрғошинли сир билан қопланган. Қора ранг берилган жойларида тарам-тарам чизиқларга ўхшатиб ишланган ўйма нақши бор. Идишнинг тубида оқ нуқта билан тўлдирилган ва қора контур чизиғи билан айлантириб чиқилган қизил-жигарранг тасмалардан ҳосил бўлган чексиз тугунларнинг тасвири бор. Тугуннинг марказида хоч шаклидаги мотив мавжуд. Деворларда, тугун атрофида, катта тўпбарггулни ҳосил қилувчи устма-уст қўйилган тўртта гулбарглари бор. Гулбарглар фонида – ички қисмида аниқ эпиграфик хусусиятли (лом ҳарфи) нақш туширилган бодом шаклидаги элементлар мавжуд.

Шунингдек, ушбу косада марваридли жияклар билан ўралган ва хочлар билан безатилган кичик думалоқ медальонлар ҳам бор. Тугун мотиви эпиграфик белгилар билан ҳошияланган бўлиб, уни ўрганган мутахассисларнинг сўзларига кўра, улар Аллоҳнинг 99 исмидан бирини, мисол учун, ал-Ваҳид (ягона), ал-Вакийл (ишончли вакил) ёки ал-Ваҳҳоб (неъматларни беҳисоб берувчи) маъноларини англатиши мумкин.

Эрондаги миллий Бастан музейида сақланаётган косадаги худди шундай мотивни мутахассислар қушнинг боши сифатида талқин қилган.