Tuklarsiz gilamlar, masalan, gadjari, oq-enli va qiz-gilam, O‘zbekistonning boy madaniy an’analarini aks ettiruvchi noyob san’at turidir. Ushbu gilamlarni yaratadigan mohir hunarmand ayollar qadimiy texnikalar va ramzlardan foydalanishadi, bu har bir mahsulotni nafaqat go‘zal, balki chuqur ma’noga boy qiladi. Qanday ma’no? Bu yerda aytib o‘tamiz:

Gadjari eng keng tarqalgan palos turlaridan biri bo‘lib, tor to‘quv dastgohida tayyorlanadi. Bu jarayon uzun tasma (taxt) to‘qishni o‘z ichiga oladi, ular keyinchalik bitta butun matoga tikiladi. Bu usul yordamida turli o‘lcham va shakllardagi gilamlarni yaratish mumkin, shu bilan birga yuqori sifat va mustahkamlikni saqlash ta’minlanadi.

Oq-enli va qiz-gilam - Kung‘rot va Laka yurtlarida ishlab chiqarilgan naqshinkor gilamlardir. Bu gilamlar ko‘pincha kelin to‘yinga tayyorlagan sepning bir qismi bo‘lib, farovonlik va baxt ramzi hisoblanadi. Ushbu gilamlardagi naqshlar bejiz emas: ular yangi oilaga omad va baxt tilab to‘qilgan ramzlarni o‘z ichiga oladi. Manba: “O‘zbekiston kashtachiligi va gilamlari xorijiy to‘plamlarda” 4 tom.