O‘zbekiston Davlat Tarix muzeyi - bu mamlakatning boy madaniyati va tarixini aks ettiruvchi xazinalar to‘plangan noyob joydir. 1876 yilda asos solingan bu muzey o‘z kolleksiyalarini faol ravishda to‘plab kelmoqda, hozirgi kunda ular taxminan 340 ming eksponatni tashkil etadi. Ularning orasida qadimiy artefaktlar, numizmatika, etnografik buyumlar, tarixiy hujjatlar va sur’atlar mavjud. Muzey faqatgina saqlash bilan cheklanib qolmay, balki O‘zbekiston va Markaziy Osiyo xalqlarining moddiy va ma’naviy madaniyatini faol ravishda tadqiq etadi.
Muzey etnografik kolleksiyalarini o‘zining asos solinishi vaqtidan boshlab yig‘a boshlagan, xususiy shaxslar va turli jamiyatlar muzeyga san’at asarlari va mahalliy ustalar tomonidan yaratilgan buyumlarni hadya qilganlar. 1927 yilda Xiva xoni xazinasidan qimmatbaho buyumlar, jumladan, qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan zargarlik buyumlari va qirrali qurollar o’tkazilgandan keyin muzey fondini toʻldirishga alohida hissa qoʻshildi.
Muzeyning rivojlanishida M. S. Andreyev, M. Bikjanova va boshqa shu kabi nufuzli olim-etnograflar muhim rol o‘ynagan. Ular o‘z ekspeditsiyalari va tadqiqotlari orqali mintaqa tarixi va madaniyatini chuqurroq tushunishga yordam bergan. Ushbu olimlar to‘plagan kolleksiyalar O‘zbekistonning moddiy madaniyatini tizimli o‘rganish uchun asos yaratgan.
Har yili muzey kolleksiyalari ko‘rgazmali namunalar va boshqa muzeylar bilan eksponatlar almashinuvi hisobiga to‘ldirilgan. Masalan, 1969 yilda Bashkortostan Respublikasi viloyatshunoslik muzeyi bu muzeyga Markaziy Osiyo xalqlarining turmush buyumlarini o‘z ichiga olgan kolleksiyani topshirgan.
Muzey O‘zbekiston va butun Markaziy Osiyo tarixi va madaniyatini o‘rganish uchun muhim madaniy markaz bo‘lib qolmoqda. Muzey kolleksiyalari yildan-yilga ko'payib bormoqda va bu hududning boy merosi bilan ko'proq tanishmoqchi bo'lgan tashrif buyuruvchilarni o'ziga jalb qilmoqda.
