O‘zbekiston torevtikasi: an'analar qayta tiklanishi

XIX-XX asrlarda oʻzining yuksak choʻqqisiga chiqqan miskarlik Toshkent shahrining ham qishloq, ham shahar aholisi hayotida muhim oʻrin tutgan. Mukim Mirzo, Mutum Xo‘ja, usto Hamid naqqosh kabi hunarmandlarning mohir qo‘llari bilan yaratilgan mahsulotlar mahalliy aholi hayotining ajralmas qismiga aylandi. Bu mahsulotlar nafaqat kundalik ehtiyojni qondirgan, balki shakli nafisligi va mahorati bilan turli ko‘rgazmalarda ham yuqori baholangan.

1920 yildan 1940 yillarda O‘zbekistonda faol ishlayotgan hunarmandchilik artellari davrida, miskarlik hunarmandchiligi yangi faollashuv bosqichini boshdan kechirdi. Biroq, 1960-yillar ushbu artellarning yopilishi bilan belgilangan bo‘lib, bu mis mahsulotlarini ishlab chiqarishning keskin kamayishiga olib keldi. Bu holat mintaqadagi hunarmandchilik an'analarni saqlab qolish uchun jiddiy zarba bo‘ldi.

1990-yillarning boshlarida, milliy madaniyatni qayta tiklash davrida, hukumat xalq hunarmandchiligini, jumladan miskarlik san'atini qo‘llab-quvvatlash va rivojlantirishga qaratilgan qator qarorlarni qabul qildi. Ushbu sa'y-harakatlar tufayli miskarlik yana O‘zbekiston madaniy hayotida muhim o‘rin egallay boshladi, yo‘qolgan an'analarni qaytarib, mahalliy aholi va sayyohlar orasida qiziqishni qayta uyg‘otdi.

Toshkentdagi miskarlik san'ati mahsulotlari, mahalliy muzey fondlarida namoyish etilgan bo‘lib, mahalliy hunarmandlarning boy tarixi va mahoratini aks ettiradi. Ekspozitsiyalarda turmush buyumlari va dekorativ elementlardan iborat buyumlar mavjud: suv va choy idishlaridan tortib, chiroyli ov barabanlari va zargarlik buyumlarini saqlash uchun mo‘ljallangan qutichalargacha. To‘plamdagi har bir buyum zamon izlari, bu noyob asarlarni yaratgan ustalar tarixini o’zida mujassam etgan.

1950-1960-yillar miskarlik rivojlanishining yangi bosqichini belgilagan - mis buyumlar professional rassomlar eskizlari asosida syujetli manzaralar bilan bezatilgan. O‘zbekiston Davlat Tarix Muzeyining etnografik fondida mis mahsulotlarining umumiy soni 500 dan ortiq namunalarni tashkil etadi.