Buxorodagi ilk yangi maktablarni tashkil etgan, buyuk shoir va yozuvchi, zamonaviy tojik va o’zbek adabiyoti asoschisi Sadriddin Ayniy uy-muzeyi Samarqand markazida, Registon maydoniga yaqin joyda joylashgan.
Muzeyda yozuvchi o’zining qissalari va romanlarini yozgan ish xonalari va istiqomat qilgan xonalar saqlanib qolgan. Yozuvchi bu yerda 1917 yildan 1952 yilgacha yashagan. Aynan shu yerda o’zbek adabiyotiga “Odina”, “Eski maktab”, “Qullar”, “Sudxo’rning o’limi” kabi jahonga mashhur asarlar yaratilgan. Muzeyda o’sha yillardagi tojik oilasining an’anaviy hayotini tavsiflovchi inqilobgacha bo’lgan davrga mansub buyumlarni ham ko’rishingiz mumkin.
Muzeyga tashrif buyurib turib, uning ko’plab tillarda chop etilgan asarlari, shuningdek, o’sha davrdagi gazeta va jurnallar va ularning haqiqiy qo’lyozmalari bilan tanishishingiz mumkin. Ekspozitsiyada o’zbek tilidagi sakkiz jild kitob, tojik tilida o’n besh jild, rus tilida olti jild, shuningdek, fors va boshqa tillarda bir necha jildddan iborat kitoblar mavjud. Uyning hovlisida, uzoq vaqt davomida ko’chada, Sadriddin Ayniy uyining yonida joylashgan Sadriddin Ayniyning haykali o’rnatilgan.
Muzey hech kimni befarq qoldirmaydi. Kitoblarda aks ettirilgan ajoyib hayot xotirangizda muhrlanib qoladi.
