Mashhur fransuz kolleksioneri Sharl Shefer sharqiy qo‘lyozmalarning, ayniqsa, arab, fors va turk qo‘lyozmalariga juda ishtiyoqmand bo‘lgan. Uning to‘plamida nafaqat matnlar, balki badiiy asar sifatida katta qadr-qimmatga ega bo‘lgan boy illyustratsiyalangan qo‘lyozmalar ham saqlangan.
Shunday xazinalardan biri shoir Abdulloh Hotifiy (vaf. 1521 y.) tomonidan yozilgan, Jomiyning jiyani bo‘lgan, fors poemasi "Xusrav va Shirin"ning kichik ro‘yxatidir.
Taxminan 1510-1520 yillarga tegishli qo‘lyozma beshta miniatyura bilan bezatilgan bo‘lib, o‘sha davrning o‘ziga xos uslubida bajarilgan. Qo‘lyozma Shayboniylar tomonidan nazorat qilingan Movarounnahr hududida ko‘chirilgan va illyustratsiyalangan, deb hisoblanadi.
Qo‘lyozmaning bosh qismi yo‘qolgan bo‘lishiga qaramay, u boy tarixga ega. Maʼlumki, Shefer uni Usmonli imperiyasida sotib olgan va 1858-1859 yillarda uning egasi Sayid Muhammad Shavqiy bo‘lgan. Qo‘lyozmaning sahifalarida turli kolleksionerlar uchun uning ahamiyatini tasdiqlovchi beshta turli usmonli muhrlarining izlari saqlangan.
Afsuski, miniatyuralardagi barcha qahramonlarning yuzlari haddan tashqari taqvodor bir egasi tomonidan o‘chirilgan.
Sharl Sheferning to‘plamida saqlanayotgan ushbu qimmatli qo‘lyozma fors adabiyoti va sanʼati tarixi uchun noyob guvohlik bo‘lib, uning turli qo‘llar va davlatlar orqali sayohatini aks ettiradi.
Mavzu doirasida batafsil «O‘zbekiston madaniy merosi jahon to‘plamlarida» turkumidagi «MOVAROUNNAHR BЕZAKLI QO‘LYOZMALARI FRANSIYA TO‘PLAMLARIDA» kitob-albomida (XXIX jild) tanishishingiz mumkin.
Loyiha bosh homiysi – Eriell-Group neft xizmatlari kompaniyasi.
